هجرت دوست عزيزم،محقق ارجمند،ناصرالدين علي تقويان به آن سوي آبها  مساله اي دير پا در ذهن مرا باز طرح كرد:ماندن يا رفتن؛ماندن براي كه و رفتن براي چه؟شايد براي تببين اين امر بهتر باشد بگويم كه تقويان   عزيز انساني خود ساخته بودو هست! كه با جديت درس خواند،فوق ليسانس فلسفه گرفت،بيش از يكصد كتاب ويراست،و با ترجمه سخته و پخته دو كتاب ارزشمند، چشم من و امثال مرا به عالم سينماي متفكرانه گشود.يكي "فلسفه بروايت سينما"اثر كريستوفر فالزن و ديگري "درباره فيلم" نوشته استفن مولهال.شخصي اين چنين موفق و كامياب در آن كرانه افق چه مي جويد و كيست و چيست كه او و مانندان اورا بسوي خود مي خواند؟رفتن او چه بر آنجا ميافزاید و چه از اينجا مي كاهد؟در ضيافت توديع او از من خواستند چند كلمه اي بر زبان رانم .در آن مقام گفتم كه حيات انسان هاي فكور و انديشه ور، في نفسه نوعي سلوك است.سلوک نيز بمعني رفتن است و يك جا نماندن.هم در آفاق و هم در انفس!اما گاه سلوك در نفس و درون بي مدد سير در آفاق و برون ميسور و ممكن نيست.اين امر در فرهنگ ديني ما نيز مويد به تاييداتي است.مساله هجرت و سير در ارض در همين زمينه قابل بررسي است.دوستان فاضل ديگري كه در جمع حاضر بودند ازيشان مي خواستند پس از مدتي بر گردد و به مملكتش خدمت كند.از ين جمله بوي تند كليشه به مشامم رسيد!

   براين باورم كه سالك بايد پيوسته برود؛رفتن عين معناست و نبايد چندان دنبال معنايي بيرون از رفتن گشت.در رفتن و ماجرا جويي است كه بسياري از معما هاي ناگشوده هستي حل مي شود.من كاري به مساله فرار مغزها و ازين قبيل مسايل كه متوليان خود را دارد ندارم.مغز هر جا كه باشد مغز است و فعال و برون ده آن مال كل بشريت.پس نبايد ازين نظر نگران بود.

   بگذاريم آنها كه مي فهمندُ بروند و تجربه كنند.سالانه صد ها هزار نفر دانشجو و مهاجر و توريست مي روند و مي آيند و گاه نمي آيند و مي مانند و مي زيند و مي ميرند و چيزي از ماهيت و چيستي اين جهان جديد كه غرب اش مي خوانيم در نمي يابند و حتي زبانش را نمي آموزند؛يا جيب هاي ديسكو هاي زنجيره اي آن ديار را پر مي كنند يا بر تعداد فارغ التحصيل هاي دانشگاه هايشان مي افزايند و كمبود بودجه هاي مراكز علميشان را جبران مي كنند و يا فرصت هاي شغلي فرودستشان رااشغال مي كنند كه ماهيتا فرقي بين اين سه رفتار متصور نيست.

   تقويان و امثال او بايد بروند كه غرب را از طريق فلسفه و هنر و ادبياتش مي شناسند و مي خواهند دانسته ها و آموخته هاي نظريشان را به محك عمل و تجربه بزنند.

                                            دعاي خير ما بدرقه راه او و همانندانش !  

                    ما گنهکاریم آری جرم ما هم عاشقی است                      

                       بعثت پیامبر خرد و مهربانی بر دوستداران و پیروانش مبارک باد.

   وداع مایکل آنجلو آنتونینونی با این جهان پیربی بنیاد به فاصله چند ساعت از مرگ اینگمار برگمن، فیلمساز صاحب سبک سوئدی که یاد او را چند روز پیش گرامی داشتیم در نوع خود اتفاق نادر وغم انگیزی بود.آنتونیونی که فعالیت حرفه ای اش در عرصه ی سینما بیش از 6 دهه به طول انجامید یکی از بین المللی ترین فیلمسازان مدرن ایتالیا با افکار و گرایش های سیاسی بود که در اوایل دهه ی 70 با مجموعه ای از فیلم های بسیار شخصی به شهرت دست یافت. او پس از چندین سال کار با برخی از چهره های جنبش نئورئالیست پس از جنگ ایتالیا همچون روسلینی، فلینی و مارسل کارنه با مجموعه ای از فیلم ها که انعکاس بخش دلمردگی و خشک شدن عواطف در جامعه مدرن بودند به عنوان یکی از استادان برجسته ی فیلمسازی در ایتالیا شناخته شد و در سال 1995 هالیوود با اهدای جایزه ی اسکار برای یک عمر دستاورد حرفه ای به او که شامل 25 فیلم و چندین فیلمنامه می شداز او تقدیر کرد.

   این فیلمساز با استفاده از برداشت های بلند و دیالوگ های مختصر بیگانگی در دنیای مدرن را به مخاطبان آثارش نشان می داد و کسی بود که به همراه فدریکو فلینی کمک کرد تا سینمای پس از جنگ ایتالیا را از جنبش نئورئالیسم دور کرده و هرچه بیشتر به یک سینمای شخصی پر تخیل نزدیک تر کند. معروف ترین فیلم های او همچون «آگراندیسمان»و«قله زابریسکی» حال و هوای هیپی گری دهه ی 60 را تداعی می کردند و دیگر فیلم هایش گرایش های فرهنگ عامه بریتانیایی و آمریکایی ها را نشان می دادند. در فیلم «آگراندیسمان» او در سال 1996 دیوید همینگز نقش عکاس مدی را بازی می کند که تصور می کند ناآگاهانه  از قربانی یک جنایت عکس گرفته است.این فیلم جایزه ی نخل طلای جشنواره ی کن سال 1964 را به دست آورد.

   در سال 1969 او با فیلم «قله زابریسکی» توجه خود را معطوف آمریکا کرد.دیگر فیلم های درخشان او عبارت بودند از «صحرای سرخ» در سال 1964، «مسافر» در سال 1975 و بازی جک نیکولسون و «حرفه خبر نگار».

   با درگذشت او و برگمن جهان سینما دو غول خود را از دست داد و صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را تا چنین فرزندانی بزاید.شاید هم هرگز نزاید!

دوشنبه پیش هنگامی که خبر مرگ اینگمار برگمن را شنیدم برای یک لحظه صحنه های درخشان و بیاد ماندنی فیلم هایی را که از او دیده بودم پیش جسم مجسم کردم.این تذکری بود برای خودم وادای احترامی به برجسته ترین چهره سینمای مدرن و متفکر اروپا در پنجاه سال گذشته.

   امروز سوار بر طایر آهنین بال عزم دیار آذربایجان کردیم تا در مجمعی که فردا برای بررسی بعدی از ابعاد انقلاب مشروطیت درتبریز بر پا خواهد شد شرکت کنیم.ایام متناسبی برای این سمینار انتخاب شده است.مرداد ماه که هم یاد آور صدرور فرمان مشروطیت است و هم اعدام شیخ شهید فضل الله نوری. این چند سطر را به همین مناسبت قلمی می کنم:

نه خدا توانمش خواند نه بشر توانمش گفت

                                                      متحیرم چه نامم شه ملک لافتی را

میلاد اسوه انسانیت و مجسمه تقوا و دیانت حضرت علی (ع)

سرباز گمنام و مظلوم اسلام بر دوستدارن و عاشقانش تهنیت باد!