درباره انقلاب مشروطیت و ابعاد مختلف آن سخن بسیار گفته شده است و البته تحقیق جدی در این باره کمتر انجام پذیرفته و هنوز که هنوز است تنها آثار کسروی و آدمیت و این اواخر ماشا الله آجودانی معتبر و قابل توجه و استناد است.
یکی از جوانب مختلف این جنبش مسالهء مشروعه خواهی است که تا حدودی جریان انقلاب مشروطیت را تغییر داد و گفتمان جدیدی در این حوزه ایجاد کرد که تاکنون ادامه دارد.این تفکر بنابر مشهور،منسوب به مرحوم شیخ فضل الله نوری است گرچه مبارزان و اندیشمندان و روحانیان دیگری نیز در این باب موثر بوده اند.
چهارمین همایش سالانه مشروطه پژهی در دانشگاه آزاد اسلامی تبریز که امسال به موضوع«مشروطه مشروعه» اختصاص یافته است فرصتی است برای باز خوانی این مساله تاثیر گذار در تاریخ معاصر ایران.
امیدوارم محققان بدون توجه به فضای تبلیغاتی سنگینی که در سه دهه گذشته،حول محور شخصیت شیخ شهید و مشروعیت مشروطه ایجاد شده است در این همایش تحلیل را به جای تجلیل بنشانند و تنها ملتزم حقیقت ناب باشند و نه چیز دیگر.