ریشه در آب نیست!

  داستان نویس ،ترانه سرا،روزنامه نگار،نویسنده،شاعر،آهنگساز،کارگردان،فیلمنامه نویس؛چند نفر را در ایران وجهانشناسید به این چندین هنر آراسته باشد؛آن هم بجد و نه از سر تفنن؟با شنیدن این صفات نام چه کسی جز نادر ابراهیمی در ذهنمان نقش می بندد؟ آری نادر عزیز نیز همچون بزرگان اهل قلم دیگر از میان ما رفت! و باید خطاب بدو گفت:

                             دیروز چوآ فتاب بودی                     امروز چو کیمیات جویم 

و خطاب به خودمان نیز باید چنین مویه کنیم که:

                   دگر به پای مه و مهر اگر جهان گردیم     به صد چراغ نیابیم آنچه گم کردیم

می گویند در هر مرگی تذکری است؛لابد در مرگ نادر ابراهیمی هم باید تذکری باشد که هست اما رفتن او برای من از گونه ای دیگر تذکر است.تذکر که نه هشدار!علامت خطر!خطری جدی که کمتر کسی بدان توجهی می کند.

   در این چند سال اخیر هنرمندان بسیاری را از کف داده ایم.هوشنگ گلشیری،احمد شاملو،احمد محمود،قیصر امین پور،سید حسن حسینی،اکبر رادی و... اما چند چهره به عالم ادبیات وهنر معرفی کرده ایم؟چند استعدادجدید کشف و پرورده شده است؟به سنت ادبی هزار ساله خود نظری بیفکنیم و تاملی بکنیم که بسیار آموزنده است.سلسله ی بزرگان علم و ادب و هنر و فضیلت جز در مقاطعی گذرا هرگز قطع نشده است و ریشه ی درخت هنر و ادب همواره در آب بوده است.اما اکنون نیز چنین است؟این عزیزان که می روند آدم هایی در حد و اندازه و قد و قواره ی ایشان ظهور نمی کنند.بترسیم از این که همین چند ستاره ای که چراغ عمرشان هنوز روشن است نیز زبانم لال بروند و زمین ادبیات فارسی خالی از حجت بماند.بیاندیشیم که چرا اینگونه است؟تلخی ماجرا در کمتر از یک دهه ی آینده زیر زبانمان مزه خواهد کرد و من از آن روز بسی در هراسم چراکه ریشه در آب نیست.این مختصر را برای ثبت در تاریخ گفتم و از اعماق جان و بن دندان آرزومندم که نمانم تا ببینم و یا بمانم و نبینم آن روز را.                   

 

نادر ابراهیمی نویسنده ، فیلمساز و فیلمنامه نویس بعد از سالها تحمل بیماری و رنج، جان به جان آفرین تسلیم کرد.

اوکه 73 سال داشت  سالها از بیماری تومور رنج می برد بعدازظهر روز پنجشنبه حدود ساعت 15 از دنیا رفت.

مراسم تشییع پیکر نادر ابراهیمی احتمالا روز یکشنبه یا دوشنبه انجام خواهد شد.

نادر ابراهیمی در 14 فروردین‌ماه سال ١٣١۵ در تهران به‌دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در این شهر گذراند و پس از گرفتن دیپلم ادبی از دبیرستان دارالفنون، به دانشکده‌ حقوق وارد شد. اما این دانشکده را پس از دو سال رها کرد و سپس در رشته‌ زبان و ادبیات انگلیسی به درجه‌ لیسانس رسید. او از ١٣ سالگی به یک سازمان سیاسی پیوست که بارها دستگیری، بازجویی و زندان رفتن را برایش درپی داشت. 

او در سال ١٣۴٢ نخستین کتاب خود را با عنوان ” خانه‌ای برای شب” به‌چاپ رسانید که داستان ”دشنام” در آن با استقبالی چشمگیر مواجه شد. تا سال ١٣۸٠ علاوه بر صدها مقاله‌ تحقیقی‌ و نقد، بیش از صد کتاب از او چاپ و منتشر شده است که دربرگیرنده‌ داستان بلند (رمان) و کوتاه، کتاب کودک و نوجوان، نمایشنامه، فیلمنامه و پژوهش در زمینه‌های گوناگون است. ضمن آن‌که چند اثرش به زبان‌های مختلف دنیا برگردانده شده است.

ابراهیمی چندین فیلم مستند و سینمایی و همچنین دو مجموعه‌ تلویزیونی را نوشته و کارگردانی کرده، و آهنگ‌ها و ترانه‌هایی برای آن‌ها ساخته است. او همچنین توانسته است نخستین مؤسسه‌ غیرانتفاعی ـ غیردولتی ایران‌شناسی را تاسیس کند؛ که هزینه و زحمت‌های فراوانی برای سفر، تهیه‌ فیلم و عکس و اسلاید از سراسر ایران و بایگانی کردن آن‌ها صرف کرد ولی چنان‌که باید، شناخته و به‌کار گرفته نشد و با فرارسیدن انقلاب و جنگ، متوقف شد. 

او فعالیت حرفه‌ای خود را در زمینه‌ ادبیات کودکان، با تاسیس ”مؤسسه‌ همگام با کودکان و نوجوانان” ـ با همکاری همسرش ـ در آن مؤسسه متمرکز کرد. این مؤسسه به‌منظور مطالعه در زمینه‌ی مسائل مربوط به کودکان و نوجوانان برپا شد و فعالیتش را در حیطه‌ی نوشتن، چاپ و پخش کتاب، نقاشی، عکاسی، و پژوهش درباره‌ی خلق‌وخو، رفتار و زبان کودکان و نیز بررسی شیوه‌های یادگیری آنان دنبال کرد. ”همگام” عنوان ”ناشر برگزیده‌ی آسیا” و ”ناشر برگزیده‌ نخست جهان” را از جشنواره‌های آسیایی و جهانی تصویرگری کتاب کودک دریافت کرد. 

ابراهیمی در زمینه‌ ادبیات کودکان، جایزه‌ نخست براتیلاوا، جایزه‌ نخست تعلیم و تربیت یونسکو، جایزه‌ کتاب برگزیده‌ سال ایران و چندین جایزه‌ دیگر را هم دریافت کرده است. او همچنین عنوان ”نویسنده‌ برگزیده‌ ادبیات داستانی ٢٠ سال بعد از انقلاب” را به‌خاطر داستان بلند و هفت‌جلدی ”آتش بدون دود” به‌دست آورده است.

   برای او در خلد برین آرزوی «یک عاشقانه آرام» می نماییم!

 

 

برخی آثار او عبارتند از: 

  -١خانه‌یی برای شب

 

 -٢آرش در قلمرو تردید (یا: پاسخ‌ناپذیر)

 

 -٣مصابا و رویای گاجرات

 

 -۴بار دیگر شهری كه دوست مي‌داشتم

 -۵هزارپای سیاه و قصه‌های صحرا

 

 -٦افسانه‌ی باران

 

 -۷در سرزمین كوچك من

 ‌ منتخب آثار

 -۸تضادهای درونی

 

 -٩انسان  - جنایت – احتمال

 

 -١٠مكان‌های عمومی

 

 -١١رونوشتْ بدون اصل

 

 -١٢درحد توانستن

 (شعرگونه)

 -١٣غزلداستان‌های سال بد

 

 -١۴ابن مشغله

 (زندگینامه، جلد اول)

 -١۵ابوالمشاغل

 (زندگینامه، جلد دوم)

 -١٦فردا شكل امروز نیست

 

 -١۷براعَتِ استهلال

 (از مجموعه‌ی ”ساختار و مبانی ادبیات داستانی”)

 -١٨مقدمه‌یی بر فارسي‌نویسی برای كودكان

 

 -١٩مقدمه‌یی بر مصورسازی كتاب‌های كودكان

 

 -٢٠مقدمه‌یی بر مراحل خلق و تولید ادبیات كودكان

 

 -٢١مقدمه‌یی بر آرایش و پیرایش كتاب‌های كودكان

 

 -٢٢دور ایران در شش ساعت

(گزارش دومين نمايشگاه ايرانگردي در سال ١٣۷١) 

 -٢٣چهل ‌نامه‌ی كوتاه به همسرم

 -٢٤آتشْ بدون دود

(داستان بلند هفت جلدی؛ دریافت جایزه به‌عنوان نويسنده برگزیده‌ی ٢٠ سال پس از انقلاب)

 -٢۵با سرودخوان جنگ، در خطه‌ی نام و ننگ

 

 -٢٦یك صعود باورنكردنی

 

 -٢۷تكثیر تاسف‌انگیز پدربزرگ

 

 -٢٨مردی در تبعید ابدی

(براساس زندگی ملاصدرا)

 -٢٩حكایت آن اژدها

 

 -٣٠بر جاده‌های آبیِ سرخ

(داستان بلند ١٠ جلدی، براساس زندگی میرمَهنای دوغابی)

 -٣١صوفیانه‌ها و عارفانه‌ها

(بخشی از ”تاریخ تحلیلی پنج‌هزار سال ادبیات داستانی ایران” )

 -٣٢یك عاشقانه‌ی آرام

 

 -٣٣سه دیدار با مردی كه از فراسوی باور ما می‌آمد

(داستان بلند سه جلدی، براساس زندگی امام خمینی (ره) عارف، فیلسوف، سیاستمدار و رهبر فقید انقلاب اسلامی ایران)

 -٣٤طراحی حیوانات

(طرح‌های كوثر احمدی، با گفتاری تحلیلی در باب مفاهیم و تعاریف ”طرح” در هنرها)

 -٣۵الف‌با

(تحلیل فلسفی ۵٠ طرح از علي‌اكبر صادقي‌ـ نقاش)

 -٣٦مویه كن سرزمین محبوب

(ترجمه با همكاری فریدون سالك)

 -٣۷پیشگفتار ”كوچه‌های كوتاه”

(مجموعه‌ی قصه‌های كوتاه گروهی از شاگردان نادر ابراهیمی ـ دانش‌پژوهان نخستین دوره‌ی آموزشی ”ساختار و مبانی ادبیات داستانی”، با پیشگفتاری از نادر ابراهیمی)

 

 

§    نویسندگی و كارگردانی فیلم سينمایی ”صدای صحرا” تهیه‌شده در سینماتئاتر ركس

§    نویسندگی و كارگردانی فیلم مستند ”عَلَم‌كوه و تخت سلیمان

§    نویسندگی و كارگردانی فیلم مستند ”گل‌های وحشی ایران”؛ قسمت اول: آذربایجان ـ گل‌های خردادی ـ تهیه‌شده در تلویزیون

§    نویسندگی و كارگردانی فیلم داستانی ”پدر در كوهستان” (یا: ما از راه دیگری می‌رویم) ـ تهیه‌شده در كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان

§    نویسندگی و كارگردانی مجموعه‌ی تلویزیونی ٣٦ ساعته‌ی ”آتش بدون دود” ـ تهیه‌شده در تلویزیون ١٣٥٤ - ١٣٥٣

§    نویسندگی و كارگردانی ۵٠ ساعت از مجموعه‌ی تربیتی آموزشی ”سفرهای دور و دراز هامی و كامی در وطن” ـ تهیه‌شده در تلویزیون

١٣٥۷ - ١٣٥٦

§    تدریس فیلمنامه‌نویسی و كارگردانی و تحلیل فیلم در دفتر تبلیغات اسلامی حوزه‌ی علمیه‌ی قم

§    تدریس فیلمنامه‌نویسی و اصول كارگردانی و تحلیل فیلم در دفتر فیلمسازی سپاه پاسداران

§    تدریس فیلمنامه‌نویسی و اصول داستان‌نویسی در دانشكده‌ی صداوسیما

§    تدریس اصول داستان‌نویسی و تحلیل فیلم در دانشگاه هنر

§    نویسندگی و مشاورت كارگردانی مجموعه‌ی كوتاه تلویزیونی ”هفته‌ی دولت”

§    نویسندگی، مشاورت، كارگردانی و تدوین مجموعه‌ی ١٣ قسمتی ”جمعه‌ی خونین مكه”

§    نویسندگی، كارگردانی و تدوین فیلم ٦١ دقیقه‌یی ”شركت نفت در سخت‌ترین سال‌ها”

§    نویسندگی، كارگردانی و تدوین یك مجموعه‌ی تلویزیونی به‌نام ”اسناد كهنه، تاریخ نو”

§    نویسندگی و كارگردانی فیلم مستند ”صحرای دوگانه”

§    گفتار متن فیلم‌های مستند ”ارگ بم”، ”گلاب قمصر”، ”پ مثل پلیكان”، بخشی از ”مغول‌ها”، ‌”تپه‌های قیطریه”، ”آن‌كه خیال بافت و آن‌كه عمل كرد” و ”كایت”

§    نویسندگی و كارگردانی فیلم سینمایی ”روزی كه هوا ایستاد”

§    نویسندگی فیلمنامه‌ی فیلم سینمایی ”دست شیطان”، و دو فیلمنامه‌ی چاپ‌شده: ”صدای صحرا” و ”آخرین عادل غرب”